Skip to content

Hoe monitor je verdachte aanmeldpogingen op Exchange Online?

Verdachte aanmeldpogingen op Exchange Online monitor je via het Microsoft 365 Compliance Center, de Microsoft Entra ID-auditlogboeken en Microsoft Defender for Cloud Apps. Samen geven deze tools een volledig beeld van wie zich aanmeldt, vanaf welk apparaat, en of dat gedrag afwijkt van het normale patroon. Voor organisaties die afhankelijk zijn van e-mailservices met Exchange Online als communicatiefundament, is dit een belangrijk onderdeel van een gezonde beveiligingsstrategie. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het monitoren en beveiligen van aanmeldactiviteit in Exchange Online.

Welke tools gebruik je om aanmeldpogingen in Exchange Online bij te houden?

Voor het monitoren van aanmeldpogingen in Exchange Online gebruik je primair drie tools: het Microsoft 365 Compliance Center voor auditlogboeken, Microsoft Entra ID (voorheen Azure AD) voor aanmeldrapportages, en Microsoft Defender for Cloud Apps voor gedragsanalyse. Samen dekken deze tools zowel basislogging als geavanceerde detectie af.

Elk van deze tools heeft een eigen rol:

  • Microsoft Entra ID-aanmeldlogboeken: Hier zie je per gebruiker wanneer er een aanmeldpoging heeft plaatsgevonden, vanaf welk IP-adres, welk apparaat, en of de poging geslaagd is. Je filtert eenvoudig op mislukte aanmeldingen of risicovolle locaties.
  • Microsoft 365 Compliance Center (Purview): Bevat het unified audit log, waarin Exchange-gerelateerde activiteiten worden bijgehouden. Denk aan mailboxtoegang, doorstuurregels en aanmeldgebeurtenissen.
  • Microsoft Defender for Cloud Apps: Analyseert gedragspatronen en detecteert afwijkingen, zoals een gebruiker die zich binnen enkele minuten aanmeldt vanuit twee verschillende landen.
  • Microsoft Secure Score: Geeft inzicht in de algehele beveiligingsstatus en doet aanbevelingen om aanmeldbeveiliging te versterken.

Voor organisaties zonder uitgebreide securityteams is het verstandig om te beginnen met de Entra ID-aanmeldlogboeken en het unified audit log. Beide zijn beschikbaar binnen de standaard Microsoft 365-omgeving en geven al een solide basis voor het bewaken van Exchange Online-beveiliging.

Wat telt als een verdachte aanmeldpoging in Exchange Online?

Een verdachte aanmeldpoging in Exchange Online is elke aanmeldactiviteit die afwijkt van het normale gedrag van een gebruiker of die wijst op een potentieel beveiligingsrisico. Microsoft Entra ID classificeert aanmeldpogingen automatisch op risico, maar er zijn ook gedragspatronen die je zelf als afwijkend kunt herkennen.

Concrete signalen van verdachte inlogpogingen in Office 365 zijn onder andere:

  • Meerdere mislukte aanmeldpogingen achter elkaar op hetzelfde account (brute force)
  • Een succesvolle aanmelding vanuit een ongebruikelijk land of IP-adres
  • Aanmeldingen buiten kantooruren, zeker als dat voor die gebruiker nooit eerder voorkwam
  • Zogenaamde “impossible travel”: twee aanmeldingen vanuit geografisch ver uit elkaar liggende locaties binnen een korte tijdspanne
  • Aanmeldpogingen via verouderde authenticatieprotocollen zoals IMAP of POP3, die geen ondersteuning bieden voor meervoudige verificatie
  • Gebruik van anonimiserende netwerken zoals Tor of bekende VPN-exitnodes

Microsoft Entra ID kent een ingebouwde risicoclassificatie die aanmeldingen automatisch labelt als laag, gemiddeld of hoog risico. Deze classificatie is een goed vertrekpunt, maar vormt geen vervanging voor het zelf doorlopen van auditlogboeken bij een incident.

Hoe stel je waarschuwingen in voor afwijkende aanmeldactiviteit?

Waarschuwingen voor afwijkende aanmeldactiviteit in Exchange Online stel je in via Microsoft Entra ID Protection en het Microsoft 365 Compliance Center. Beide platforms bieden beleidsregels waarmee je automatisch een melding ontvangt zodra er een risicovolle aanmeldpoging plaatsvindt.

De meest effectieve aanpak werkt in twee lagen:

Waarschuwingen via Microsoft Entra ID Protection

Navigeer naar het Entra ID-portaal en open “Identity Protection”. Hier stel je risicobeleid in voor gebruikers en aanmeldingen. Je kiest een risicodrempel (laag, gemiddeld, hoog) en koppelt daar een actie aan, zoals een melding per e-mail of het vereisen van meervoudige verificatie. Stel het beleid in op “hoog risico” als startpunt, zodat je niet overspoeld raakt met meldingen.

Waarschuwingen via het Compliance Center

In het Microsoft Purview Compliance Center ga je naar “Waarschuwingsbeleid”. Hier maak je aangepaste regels op basis van specifieke activiteiten, zoals een drempelaantal mislukte aanmeldpogingen per tijdseenheid of een aanmelding vanuit een geblokkeerd land. Je koppelt een e-mailmelding aan het beleid zodat de juiste persoon direct op de hoogte is.

Zorg er altijd voor dat waarschuwingen naar een functioneel e-mailadres gaan dat actief wordt bewaakt, niet naar een persoonlijk account dat bij ziekte of vakantie ongelezen blijft.

Wat zijn de meest voorkomende oorzaken van mislukte aanmeldpogingen?

De meest voorkomende oorzaken van mislukte aanmeldpogingen in Exchange Online zijn vergeten wachtwoorden, verlopen wachtwoorden, onjuist geconfigureerde applicaties en geautomatiseerde aanvallen van buitenaf. Niet elke mislukte aanmelding is een beveiligingsdreiging, maar het onderscheid maken is wel belangrijk.

Interne oorzaken die vaak voorkomen:

  • Gebruikers die hun wachtwoord opnieuw hebben ingesteld maar nog een oud wachtwoord opgeslagen hebben in een e-mailclient of mobiele app
  • Serviceaccounts of gedeelde mailboxen met verouderde inloggegevens
  • Applicaties die verbinding maken via verouderde protocollen (IMAP, SMTP) zonder ondersteuning voor moderne authenticatie
  • Accounts die geblokkeerd zijn na te veel mislukte pogingen en daarna herhaaldelijk opnieuw proberen te verbinden

Externe oorzaken die wijzen op een aanval:

  • Password spraying: aanvallers proberen een beperkt aantal veelgebruikte wachtwoorden op een groot aantal accounts
  • Credential stuffing: gelekte gebruikersnamen en wachtwoorden van andere datalekken worden systematisch geprobeerd
  • Geautomatiseerde scans op bekende Microsoft 365-inlogpagina’s

Door het patroon van mislukte aanmeldingen te analyseren, onderscheid je snel interne configuratieproblemen van externe dreigingen. Een reeks mislukte pogingen op één account wijst vaak op een vergeten wachtwoord; mislukte pogingen verspreid over honderden accounts in korte tijd wijzen op een geautomatiseerde aanval.

Hoe blokkeer je verdachte aanmeldingen automatisch in Microsoft 365?

Verdachte aanmeldingen blokkeer je automatisch in Microsoft 365 via Conditional Access-beleid in Microsoft Entra ID. Met Conditional Access definieer je regels die bepalen onder welke omstandigheden een aanmelding wordt toegestaan, geblokkeerd of doorgestuurd naar een extra verificatiestap.

De meest effectieve maatregelen om automatisch in te stellen:

  • Verplichte meervoudige verificatie (MFA): Stel MFA in als vereiste voor alle gebruikers, of minimaal voor accounts met verhoogde rechten zoals beheerders en gedeelde mailboxen.
  • Blokkeer aanmeldingen vanuit risicovolle locaties: Definieer vertrouwde locaties (bedrijfsnetwerken, bekende IP-reeksen) en blokkeer aanmeldingen die daar buiten vallen, tenzij MFA succesvol is afgerond.
  • Blokkeer verouderde authenticatieprotocollen: IMAP, POP3 en basisauthenticatie via SMTP ondersteunen geen MFA. Door deze protocollen te blokkeren via Conditional Access verklein je het aanvalsoppervlak aanzienlijk.
  • Risicogebaseerde Conditional Access: Koppel het risiconiveau van Entra ID Protection aan een automatische actie. Bij een hoge risicoscore wordt de aanmelding automatisch geblokkeerd of vereist het systeem een wachtwoordwijziging.

Zorg dat je Conditional Access-beleid eerst in de rapportagemodus test voordat je het activeert. Zo zie je welke aanmeldingen geblokkeerd zouden worden, zonder dat gebruikers daar direct hinder van ondervinden.

Hoe bewaar en analyseer je auditlogboeken voor Exchange Online?

Auditlogboeken voor Exchange Online bewaar en analyseer je via het Microsoft Purview Compliance Center, waar het unified audit log standaard 90 dagen aan activiteiten opslaat. Voor langere bewaartermijnen heb je een Microsoft 365 E5-licentie of een aanvullende audit-licentie nodig, waarmee je logboeken tot tien jaar kunt bewaren.

Zo werk je effectief met de Exchange Online audit log:

  • Ga naar het Microsoft Purview Compliance Center en open “Auditlogboek doorzoeken”
  • Filter op activiteitstype, gebruiker, datumbereik en bron (Exchange)
  • Exporteer resultaten naar CSV voor verdere analyse in Excel of een SIEM-tool
  • Stel bewaarbeleidsregels in via “Audit Retention Policies” om specifieke logtypen langer te bewaren dan de standaardtermijn

Voor organisaties die structureel met auditlogboeken werken, is het verbinden van Microsoft 365 aan een SIEM-platform zoals Microsoft Sentinel een logische stap. Sentinel haalt de logboeken automatisch op, detecteert patronen en genereert incidenten op basis van vooraf ingestelde regels. Dit maakt het analyseren van Exchange Online-monitoring schaalbaar, ook als het logvolume groot is.

Bewaar auditlogboeken altijd in lijn met de AVG en sectorspecifieke regelgeving. Bepaal vooraf hoe lang logboeken bewaard moeten worden, wie er toegang toe heeft en hoe je omgaat met een verzoek tot inzage of verwijdering.

Hoe wij je helpen met Exchange Online-beveiliging

Het monitoren van verdachte aanmeldpogingen vraagt om de juiste inrichting van je Microsoft 365-omgeving, en dat is precies waar wij organisaties bij ondersteunen. Als specialist in Microsoft Exchange en Microsoft 365 begeleiden we je van begin tot eind, van een eerste beoordeling van je huidige situatie tot een volledig ingerichte, beveiligde omgeving.

Wat we concreet voor je doen op het gebied van Exchange Online-beveiliging:

  • Inrichten van Conditional Access-beleid afgestemd op jouw organisatie en gebruikersgroepen
  • Configureren van Microsoft Entra ID Protection met de juiste risicodrempels en automatische acties
  • Opzetten van auditlogboekbeleid dat aansluit op AVG-vereisten en sectorspecifieke regelgeving
  • Structurele bewaking van Exchange-logs via onze Kwaliteit Service Overeenkomst (KSO), waarbij een vaste consultant jouw omgeving regelmatig doorlicht
  • Adviseren over de inzet van Microsoft Sentinel voor geavanceerde dreigingsdetectie

Met meer dan 15 jaar ervaring, de hoogste Microsoft-partnerstatus en ISO 27001-certificering weten we wat er nodig is om Exchange Online veilig en beheersbaar te houden. Wil je weten hoe jouw huidige omgeving ervoor staat? Plan een gesprek met een van onze consultants en we kijken samen wat er nodig is.

Privacyoverzicht

Deze site maakt gebruik van cookies, zodat wij je de best mogelijke gebruikerservaring kunnen bieden. Cookie-informatie wordt opgeslagen in je browser en voert functies uit zoals het herkennen wanneer je terugkeert naar onze site en helpt ons team om te begrijpen welke delen van de site je het meest interessant en nuttig vindt.